---
url: https://mijnoverheidzakelijk.nl/over-moza/werkwijze/
description: "MijnOverheid Zakelijk werkt in korte stappen, met ondernemers aan tafel en zo open mogelijk. Demo's in plaats van memo's."
last_updated: 2026-10-28T12:31:58+01:00
---

# Hoe we werken

## Eerdere pogingen

Het idee achter MOZa is niet nieuw. De overheid probeerde het al twee keer eerder:

- **2007 t/m 2012: Slim geregeld, goed verbonden.** Dit programma keek vooral naar de dienstverleners. Daaruit kwam het idee van een ondernemingsdossier: gegevens maar één keer invoeren.
- **2015 t/m 2019: MijnOverheid voor Ondernemers.** Dit programma keek vooral naar ondernemers. Er kwam een assistent, getest met een klein aantal ondernemers. Het programma werd in 2019 [afgerond](https://www.rijksictdashboard.nl/ict-activiteiten/b33ce2ae-9aa6-42bc-bd2b-b721b2918471/binnenlandse-zaken-en-koninkrijksrelaties-mijnoverheid-voor-ondernemers) zonder vervolg.

Elk programma keek naar één kant. Wat er gemaakt werd, sloot daardoor niet goed aan. Meer over deze geschiedenis lees je in ons [handboek](/handboek/over-moza/geschiedenis/index.md).

## Onze aanpak

Wij nemen ondernemers en overheden vanaf het begin allebei mee.

### Met ondernemers

In 2024 begon MOZa met co-creatiesessies met 75 ondernemers, van zzp'ers tot bedrijven met 50 medewerkers. Ook nu testen ondernemers steeds mee met wat we maken. Zo weten we of het hun echt minder gedoe oplevert.

### Met overheidsorganisaties

Overheidsorganisaties beslissen mee en bouwen mee. In de stuurgroep steunen bestuurders de plannen. In het regieteam bepalen we elke maand samen de prioriteiten, en in bouwteams werken medewerkers van de organisaties mee. Hoe dat werkt en wie er meedoen, lees je bij [Samenwerking](/over-moza/samenwerking/index.md#hoe-we-samenwerken).

### Samen maken

Niet samen praten, maar samen maken. We werken een idee niet eerst helemaal op papier uit. We maken snel een prototype, testen het en verbeteren het stap voor stap. Zo zien organisaties en ondernemers meteen hoe iets werkt. Dat noemen we ook wel prototypend beleid maken: demo's in plaats van memo's.

Een prototype is nog geen werkende dienst. Wat goed werkt, brengen we naar productie, samen met de organisatie die het gaat beheren en met de dienstverleners. Wat we maken, kun je zelf uitproberen in de [proeftuin](/onderwerpen/proeftuin/index.md).

We werken in fases van een paar maanden. Elke fase begint met een plan en eindigt met een stand van zaken. Welke fases er waren, lees je in de roadmap onder [Waar we nu staan](/over-moza/roadmap/index.md#waar-we-nu-staan).

## Open werken

We werken open, tenzij het niet kan. Dat schept vertrouwen, en wat openbaar is, gaat sneller. Daarom:

- delen we elke week wat we doen in de [MOZa Weekly](/weekly/);
- laten we elke maand in de openbare MOZa Pulse zien wat we gemaakt hebben;
- staan onze plannen en [presentaties](/documenten/presentaties/) op deze site;
- is onze code openbaar op [GitHub](https://github.com/topics/mijnoverheidzakelijk).

Lees meer over [open werken](/onderwerpen/open-werken/index.md).

## Werken met AI

We laten ons in ons werk ondersteunen door AI: bij het programmamanagement, bij het maken van prototypes en bij het bouwen van software. Mensen blijven verantwoordelijk voor de keuzes en beoordelen wat AI maakt. Wat we daarbij leren, delen we met andere overheidsorganisaties. Hoe we AI inzetten bij het ontwerp van het prototype, lees je in de [ontwerpprincipes](/onderwerpen/ontwerpprincipes/ontwerp-hoe/index.md#ai-assistentie-in-het-ontwerpproces).

## Uitgangspunten

### Voor de ondernemer

- **Je houdt zelf de regie.** Over je gegevens en over hoe de overheid je bereikt. Je kiest bijvoorbeeld hoe en waar je een seintje krijgt.
- **Iedereen kan het gebruiken.** Wat we maken, is digitaal toegankelijk en in begrijpelijke taal.

### Voor organisaties en techniek

- **Informatie blijft bij de bron.** Gegevens blijven bij de organisatie waar ze horen. Je kunt ze wel bekijken op de plek die voor jou handig is.
- **We bouwen voort op wat er al is.** Wat we maken, kan elke organisatie gebruiken.
- **We volgen de [NeRDS](https://nerds.digitaledienst.overheid.nl/).** Dat zijn de richtlijnen van de overheid voor digitale systemen.

Hoe we dat in het ontwerp van het prototype vertalen, lees je in de [ontwerpprincipes](/onderwerpen/ontwerpprincipes/).